Gatunki i rodzaje herbat

Wszystkie gatunki herbaty pochodzą do jednej rośliny. Różnice jakości czy efekt końcowy wynikają z miejsc, w których herbata wyrasta oraz ze sposobu obróbki herbat. Również czas zbiorów odgrywa istotną rolę w uzyskaniu odpowiedniej jakości.

Herbata biała i żółta. Powstaje z pączków i najmłodszych pędów herbacianych, które po zebraniu poddawane są procesowi więdnięcia i suszenia. Jeśli suszenie odbywa się w słabym słońcu mówimy o herbatach „słonecznych” jeśli w półcieniu są to herbaty „cieniste”. Proces fermentacji przerywa się w momencie lekkiego ciemnienia liści. Ponieważ proces fermentacji nie wpływa na utratę składników herbaty, a surowiec, z którego powstają zawiera ich największą ilość (garbniki oraz olejki eteryczne i witaminy) herbata taka charakteryzuje się dużą mocą chociaż jasno - żółty, słomkowy kolor często mylnie bywa kojarzony z herbatami słabymi, „cienkimi”. Herbaty żółte i białe należą do najdroższych na świcie. Kiedyś były dostępne wyłącznie dla najwyższej grupy społecznej, używano ich przy uroczystościach religijnych lub innych podniosłych momentach. Do niedawna w Chinach obowiązywał zakaz eksportu żółtej herbaty, a ponieważ tylko tam była produkowana to dziś na kontynencie europejskim jest chyba gatunkiem herbaty najmniej znanym.

Biała herbata jest nazywana eliksirem młodości, ponieważ jej wyjątkowe właściwości oprócz szeregu cech wspomagających zdrowie całego organizmu poprawiają także cerę, wygładzają zmarszczki i powodują rumiany efekt młodzieńczej witalności na twarzy. Ma także silne działanie antyrakowe.

Herbata zielona. Również nie podlega fermentacji lecz surowiec, z którego jest robiona nie podlega już takim rygorom jak biała herbata czy żółta. Zbiory do zielonej herbaty odbywają się kilka razy w roku. Zielona herbata ma działanie pobudzające, stymulujące ale także kojące. Prawidłowo zaparzona chłodzi organizm i stymuluje pracę umysłową lecz na układ pokarmowy działa wybitnie łagodzącą. Dlatego powinno się ją pić po posiłkach, ale jest także świetnym sposobem na poranne pobudzenie organizmu (alternatywa dla kawy). Zielona herbata ma szereg właściwości zdrowotnych, a rosnąca świadomość tego faktu przyczynia się do jej co raz większej popularności na świcie. Zielona herbata (oraz jej pochodne biała i żółta) mają stwierdzone właściwości jeśli chodzi o zapobieganie nowotworów. Regułą jest, że azjatyckie narody, pomimo najwięcej na świecie wypalanego tytoniu zapadają na choroby rakowe wielokrotnie rzadziej niż ludzie, gdzie pali się zdecydowanie mniej lecz nie pija się na co dzień zielonej herbaty. Herbata zielona szybko może zrobić się gorzka dlatego nie powinno się jej długo zaparzać. Nie powinno się jej także zaparzać wrzątkiem, lecz wodą w temperaturze około 60-85 st C (w zależności od rodzaju suszu). Różne techniki produkcji zielonej herbaty doprowadziły do jej silnego zróżnicowania. Dlatego gatunki chińskie i japońskie powinno się zaparzać nieco inaczej. Herbata czarna. Herbata czarna jest najczęściej spożywaną herbatą świata. Rozpowszechniona przez Anglików stała się synonim ich „popołudniowej herbatki”. Herbata czarna podlega pełnej fermentacji. Za najlepsze uważa się herbaty liściaste z dużą ilością tipsów. Tipsy to same końcówki młodych pędów. To właśnie w nich kryje się duża cześć zapachu herbaty. Herbaty czarne występują w najróżniejszych konfiguracjach, mieszankach, podlegają aromatyzowaniu ale najbardziej poszukiwane są czarne herbaty liściaste w czystej postaci pochodzące z Cejlonu oraz wysokich plantacji położonych w Himalajach. Bardzo wysoką jakość uzyskują herbaty z Darjeeling, który to region uważany jest przez znawców za „Szampanię herbaty”. Najlepiej zaparzać białym wrzątkiem w czasie najwyżej do 3 min.

Herbaty czerwone. Zalicza się do nich półfermentowane oolongi (ulungi) oraz herbaty puerh. Oolongi uchodzą za najbardziej aromatyczne herbaty. Za najlepsze uchodzą te produkowane na Tajwanie. Oolongi łatwo rozpoznać ponieważ gołym okiem widać na ich liściach ciemną zieleń i brąz. Miejsce, w którym kolory te się łączą jest właśnie chwilą, w której przerwano fermentację. Smaki i aromaty herbaty czarnej i zielonej są tutaj tak misternie splecione, że tworzą zupełnie nową jakość i niejako przy okazji mogą się poszczycić najlepszymi walorami obu herbat. Są chętnie pijane w Chinach oraz w USA. Mówi się nawet, że jak Amerykanin myśli herbata to widzi oolong.

Puerh to herbaty wyjątkowe. Z Dwóch względów. Po pierwsze jako jedyne mają charakterystykę dojrzewającą, tzn. że im są starsze tym lepsze. Najlepsze mają nawet 60 lat. Po drugie mają nieprawdopodobne właściwości wspomagające proces odchudzania, a w istocie spalania tłuszczu. Ich nazwa pochodzi od miejscowości dokąd były zwożone. Co roku okoliczni chłopi przywozili na targ w miasteczku gotową herbatę licząc na dobrą sprzedaż. Do produkcji herbaty wykorzystywano górskie jaskinie, gdzie w naturalnej wilgoci sobie leżała długimi latami i dojrzewała. Herbatę puerh podawali lekarze cesarscy aby swoimi właściwościami wspierała ich umiłowanego lub nie, monarchę.