Jakośc z pięciu liter

    Najlepsze herbaty świata różnią się między sobą. Każda plantacja prowadzi wyjątkową uprawę herbaty. Jej smak jest zależny od pory zbierania, ilości słońca czy deszczu jaki występuje w dany roku, miesiącu, dniu. Aby nie pogubić się pośród tej różnorodności stworzono system nazewnictwa (klasyfikację), którego znajomość w ogromny sposób ułatwia zakup herbaty. Jeśli wiesz co znaczą właściwe litery, znajdujące się w nazwie, to masz wielką szansę zapłacić małe pieniądze za wyśmienitą herbatę. Być może ważniejsze jednak będzie to, że unikniesz płacenia dużych pieniędzy za herbatę o marnej jakości. Przy tym należy pamiętać, że każdy kieruje się własnym, niepowtarzalnym gustem, który się zmienia z każdym kolejnym doświadczeniem, więc świadomość tego co pijemy pozwala nam później na pełne zrozumienie smaków i aromatów, które pojawiają się w naszej filiżance. Dzięki znajomości nazewnictwa masz szansę odszukać herbatę, której smak pamiętasz sprzed wielu miesięcy, a nawet lat.

Podział ze względu na porę zbierania herbaty

Podział ten związany jest z wielkością liści, dlatego różnej wielkości liście mogą mieć jednakową jakość. Różnica tkwi w tym, że herbata o mniejszych liściach zaparzy się szybciej. Jeśli za literami określającymi stopień gradacji pojawia się "1" to oznacza to herbatę o absolutnie najlepszej jakości.

  • FF (First Flus) - zbiór first flush w miesiącach marzec- kwiecień (pierwszy, wiosenny zbiór,trwa od 4 do 6 tygodni)
  • First Flush herbaty Darjeeling mają wyjątkowy bukiet lecz w filiżance prezentują się raczej „cienko”;
  • between- herbata "pośrednia" zbierana w miesiącach kwiecień - maj (do końca czerwca)
  • SF- zbiór second flush zbiór w miesiącach maj - czerwiec (lipiec - sierpień) zrywane liście herbaty Darjeeling odznaczają się korzennym aromatem i dają mocny, ciemny napar (podobnie herbaty assamskie z tego okresu mają ciemny napar)
  • „bread - teas” oraz „butter - teas” - tzw. dobre herbaty użytkowe, zbierane w porze deszczowej (od sierpnia do października)
  • „herbaty jesienne” - tak nazywają się herbaty, które pod wpływem jesiennego słońca uzyskały określony posmak i aromat

W Indiach od początku roku do końca (lub połowy) marca. W ogóle nie zbiera się herbaty w północnych rejonach Indii. W południowych rejonach zbiory trwają cały rok. Najwyższą jakość uzyskuje się tam w styczniu i lutym. Najdelikatniejsze herbaty południowo - indyjskie pochodzą z masywu Nilgiri (stan Madras). Na Cejlonie zbiory trwają cały rok a najwyższą jakość osiągają w porze monsunów. W Indonezji zbiera się herbatę cały rok. Na Jawie i Sumatrze, decydującą rolę odgrywają zróżnicowane warunki pogodowe, które znacząco wpływają na jakość herbaty. Na Jawie występują trzy szczególnie suche miesiące: lipiec, sierpień i wrzesień i w tym okresie uzyskuje się najlepsze zbiory, które zwą się „suche herbaty jawajskie”. Na Sumatrze opady rozkładają się dosyć równomiernie i jakość tamtych herbat jest także wyrównana.

Herbata o całych liściach

  • FOP - Flowery Orange Pekoe - jest to herbata zrobiona z pierwszego liścia pędu i końcowego pączka. Są w niej młode, miękkie, delikatne listki i tipsy(szczytowe);
  • GFOP - Golden Flowery Orange Pekoe - jest to herbata ze "złotymi tipsami", czyli koniuszkami złocistożółtych pączków;
  • TGFOP - Tippy Golden Flowery Orange Pekoe - jest to herbata zawierająca duże ilości złotych tipsów;
  • FTGFOP - Finest Tippy Golden Flowery Orange Pekoe - jest to FOP o bardzo wysokiej jakości;
  • SFTGFOP - Special Finest Tippy Golden Flowery Orange Pekoe - najwyższej jakości FOP.
    (powyższe to tzw. herbaty kwiatowe, zawierają przede wszystkim młodziutkie, cienkie jak drucik liście z nierozwiniętymi jeszcze pączkami liściowymi – tipsami*)
  • OP - Orange Pekoe - jest to herbata o długich, spiczastych liściach, większych od "FOP", rzadko zawiera tipsy, te długie listki nie nabierają ciemnej barwy podczas fermentacji lecz utrzymują barwę pomarańczową (jednak samo słowo „orange” pochodzi raczej od holenderskiego „oranje” - królewski i nie ma nic wspólnego z barwą)
  • P - Pekoe - herbata z krótszych, mniej delikatnych liściach niż "OP";
  • FP - Flowery Pekoe - Ceylon Flowery Pekoe tworzą przeważnie liście zwinięte w formie kulki i nazywane „shotty” lub „curly” (Pekoe i Flowery Pekoe to herbata z liści krótszych i grubszych niż Orange Pekoe, często też bardziej otwartych, czyli niezbyt dobrze zwiniętych)
  • PS - Pekoe Souchong - zawierają krótsze i twardsze liście niż "P", generalnie Pekoe Souchong i Souchong zawierają najgrubsze frakcje liści, nie są one dobrze skręcone, szerokie i dają raczej „cierpki” napar, samo słowo „Souchong” jest chińskim określeniem „grubego” towaru
  • S - Souchong - herbata o dużych liściach, które zwija się podłużnie otrzymując nierówne kawałki. Często są to herbaty chińskie "dymne";

Herbata o liściach łamanych

W przypadku herbat łamanych do określenia dodajemy literę B - Broken (łamane). Skróty oznaczają dokładnie to samo co powyższe z tym, że należy dodać przedrostek "połamane".

  • GFBOP - Golden Flowery Broken Orange Pekoe;
  • GBOP - Golden Broken Orange Pekoe;
  • TGBOP - Tippy Golden Broken Orange Pekoe;
  • TGFBOP - Tippy Golden Flowery Broken Orange Pekoe;
  • FBOP - Flowery Broken Orange Pekoe;
  • BOP - Broken Orange Pekoe; (jest podst. asortymentem wśród herbat łamanych. Charakteryzuje się prawidłową obróbką liści i mimo że zawiera mniej koniuszków, jest mocniejsza niż Flowery Broken Orange Pekoe, chociaż nie jest tak aromatyczna)
  • BP - Broken Pekoe; (tzw. „herbata łamana”, otrzymywana podczas tradycyjnego systemu produkcji i krojona z najgrubszych liści za pomocą maszyny do cięcia. Zawiera wiele nerwów liściowych i dlatego daje „cienki” napar – otrzymuje się jej stosunkowo najwięcej a napar z niej jest bardzo mocny)
  • BPS - Broken Pekoe Souchong. (są to najczęściej kuliście zwinięte liście herbat odmian północnoindyjskich)
  • „Fanningsy” - (Orange Fannings i Broken Orange Pekoe Fannings) – są to, poza proszkiem (dust), najdrobniejsze odsiewy niezbyt dobrze pociętych liści w tradycyjnym procesie obróbki herbaty, napar zabarwia się bardzo szybko (woda ma dużą powierzchnię oddziaływania na rozdrobnione cząsteczki), jeśli takie fanningsy pochodzą od herbat uprawianych w górach to mają wyśmienity aromat

Najwyższą cenę osiągają Flowery Broken Orange Pekoe (także Golden Flowery Orange Pekoe i Tippy Golden Flowery Broken Orange Pekoe) to najdelikatniejsze i najbardziej aromatyczne frakcje herbaty łamanej. Te gatunki herbat, z uwagi na atrakcyjny wygląd oraz cudowny aromat, osiągają bardzo wysokie ceny.

*Tipsy – koniuszki nierozwiniętych jeszcze pączków liściowych, widoczne na krzewie herbacianym w postaci jasnych zakończeń najmłodszych, jeszcze omszonych pędów liściowych, u których wyciśnięty w procesie obróbki herbaty z komórek sok skarmelizował się na włoskach liści, powodując ich żółtawo - złote zabarwienie (sam wygląd tych koniuszków nie świadczy jeszcze o najwyższej jakości, ale dowodzą, że obróbka herbaty była bardzo staranna)